ОРИЁИ БУДАНИ ХАЛҚИ ТОҶИК ДАР ЗАМИНАИ ТАЪРИХ

Ориёи будани халқи тоҷик дар заминаи таърих

Таърихи халқи тоҷик яке аз қадимтарин таърихҳои тамаддуни башарӣ ба ҳисоб меравад. Дар ин раванд масъалаи ориёӣ будани тоҷикон ҷойгоҳи махсус дорад. Бисёре аз олимон, муаррихон ва муҳаққиқон бар он ақидаанд, ки тоҷикон аз ҷумлаи халқҳои бостонии ориёитабор мебошанд. Ин андеша дар асарҳои илмӣ, сарчашмаҳои таърихӣ ва суханрониҳои Пешвои миллат низ борҳо таъкид шудааст. Омӯзиши решаҳои ориёии халқи тоҷик барои дарки худшиносии миллӣ, эҳёи арзишҳои фарҳангӣ ва таҳкими ваҳдати миллӣ аҳамияти калон дорад.
Мафҳуми ориёӣ ва сарчашмаҳои таърихӣ.
Калимаи “ориёӣ” дар сарчашмаҳои бостонӣ маънои “наҷиб”, “озода” ва “асил”-ро дорад. Дар китобҳои қадима, аз ҷумла “Авесто”, ки яке аз манбаъҳои муҳими таърихи халқҳои эронитабор мебошад, аз ориёиҳо ҳамчун мардумони тамаддунсоз ёд мешавад. Тибқи маълумоти таърихӣ, ориёиҳо дар минтақаи Осиёи Марказӣ ва Эрони бостон зиндагӣ мекарданд. Минтақаҳои Суғд, Бохтар, Хоразм ва Марғиёна марказҳои асосии фарҳанги ориёӣ ба шумор мерафтанд.
Давлатҳои ориёӣ дар таърихи тоҷикон.
Дар таърихи бостонии минтақа давлатҳои бузурги ориёӣ вуҷуд доштанд, ки дар рушди тамаддуни инсонӣ саҳми назаррас гузоштаанд. Аз ҷумла давлатҳои Ҳахоманишиён, Сосониён ва дигар давлатҳои бостонӣ мисол шуда метавонанд. Марказҳои фарҳангии ин давлатҳо дар қаламрави имрӯзаи Тоҷикистон низ ҷойгир буданд.
Суханони Пешвои миллат дар бораи ориёӣ будани тоҷикон.
Пешвои миллат дар суханрониҳо ва асарҳои худ борҳо ба масъалаи ориёӣ будани тоҷикон таваҷҷуҳ намудаанд. Таъкид шудааст, ки тоҷикон аз қадимтарин халқҳои ориёитабор буда, дар рушди тамаддуни ҷаҳонӣ саҳми арзанда гузоштаанд. Ҳамчунин зикр гардидааст, ки мо бояд аз таърихи пурифтихори ориёии худ огоҳ бошем ва онро ҳамчун сарчашмаи ифтихори миллӣ ҳифз намоем.
Забон ва фарҳанг ҳамчун мероси ориёӣ.
Яке аз далелҳои муҳими ориёӣ будани тоҷикон забони тоҷикӣ мебошад. Ин забон идомаи забонҳои бостонии эронӣ буда, дар тӯли таърих бо камтарин тағйирот боқӣ мондааст. Ҷашнҳои миллӣ, аз ҷумла Наврӯз, Меҳргон ва Сада низ аз анъанаҳои ориёӣ сарчашма доранд.
Аҳамияти худшиносии ориёӣ барои ҷавонон.
Имрӯз масъалаи худшиносии миллӣ барои ҷавонон хеле муҳим мебошад. Шинохти решаҳои ориёӣ ба ҷавонон имкон медиҳад, ки аз таърихи худ ифтихор кунанд ва барои рушди кишвар саҳм гузоранд.
Хулоса.
Дар натиҷа метавон гуфт, ки халқи тоҷик яке аз халқҳои қадимии ориёитабор мебошад. Ин ҳақиқат бо сарчашмаҳои таърихӣ, забон ва фарҳанги миллӣ тасдиқ мегардад. Омӯзиши решаҳои ориёӣ барои ҳифзи фарҳанг, рушди ҷомеа ва тарбияи насли ҷавон аҳамияти калон дорад.

Бо арзи эҳтиром
Судяи Суди ҳарбии гарнизони Хоруғ
Подполковники адлия Шарофзода Далер